Nadprzewodnictwo, zjawisko zaniku oporu elektrycznego obserwowane w niektórych metalach, ich stopach oraz w pewnych spiekach ceramicznych (spiek). Materiał, dla którego zachodzi zjawisko nadprzewodnictwa, nazywany jest nadprzewodnikiem. Ze względu na charakter przemiany fazowej towarzyszącej przejściu materiału ze stanu przewodzącego w nadprzewodzący wyróżnia się dwa rodzaje nadprzewodników: tzw. nadprzewodniki I lub II rodzaju.
Nadprzewodnictwo obserwowane jest w niskich temperaturach, mniejszych od pewnej, charakterystycznej dla danego materiału tzw. temperatury krytycznej Tk. Stan nadprzewodzący może zaniknąć po umieszczeniu nadprzewodnika w dostatecznie silnym polu magnetycznym, nawet gdy materiał znajduje się w temperaturze mniejszej od krytycznej (gdy w nadprzewodniku płynie wtedy prąd elektryczny, zanikowi nadprzewodnictwa towarzyszy wydzielenie ciepła, mające w przypadku silnych elektromagnesów charakter eksplozji). W zamkniętym pierścieniu (lub cewce) wykonanej z nadprzewodnika można wytworzyć indukcyjnie niezanikający przepływ prądu elektrycznego.
Zjawisko nadprzewodnictwa odkrył H. Kamerlingh-Onnes (1911). Pierwotnie stan nadprzewodzący obserwowano w temperaturze kilku (najwyżej kilkunastu) K (tzw. temperatury helowe), w 1986 odkryto (J.G. Bednorz, K.A. Müller) tzw. nadprzewodniki wysokotemperaturowe (będące materiałami ceramicznymi), dla których Tk są wyższe od temperatury wrzenia ciekłego azotu (tj. od ok. 77 K).
Zjawisko nadprzewodnictwa dla metalicznych nadprzewodników wyjaśniono (L.N. Cooper, J. Bardeen, J. Schrieff) rozpatrując kondensację Bosego-Einsteina zachodzącą w cieczy zbudowanej z elektronów przewodnictwa w metalu, powiązanych ze sobą w pary w szczególny sposób (Coopera pary elektronowe). W odpowiednio niskiej temperaturze ciecz ta przechodzi w stan nadciekły (nadpłynność), co obserwujemy jako zanik oporu elektrycznego. Zjawisko nadprzewodnictwa jest efektem kwantowym. Istnieje wiele interesujących własności nadprzewodników (m.in. efekt Meissnera-Ochsenfelda, efekt Josephsona, kwantowanie strumienia magnetycznego itp.).
Brak strat energii na wydzielanie ciepła w trakcie przepływu prądu elektrycznego w nadprzewodniku stwarza możliwości praktycznego zastosowania nadprzewodników. Ograniczeniem w ich stosowaniu jest konieczność utrzymywania materiału w niskiej temperaturze, oraz to, że poznane dotychczas nadprzewodniki wysokotemperaturowe są materiałami ceramicznymi (a więc są kruche, sztywne itd.). Nadprzewodniki metaliczne wykorzystywane są głównie w silnych elektromagnesach. Trwają prace nad uzyskaniem materiałów i technologii umożliwiających konstruowanie z nadprzewodników wysokotemperaturowych nadprzewodzących energetycznych linii przesyłowych, silników elektrycznych itp. Nadprzewodniki mogą znaleźć zastosowanie również w elektronice (złącze Josephsona).
Bramka realizuje funkcje logiczną: NAND, NIE I - negacja iloczynu
Bramka jest złożona z bramki NOT i AND. Zasada działania jest taka sama
jak bramki AND z tą różnicą, że sygnał wyjściowy jest jeszcze negowany.
Bramka ta stanowi SYSTEM FUNKCJONALNIE PEŁNY, czyli za jej pomocą można
przedstawić każdą złożoną funkcję logiczną.
Jest to połączenie bramki AND z inwerterem. Zero logiczne
"0" na wyjściu jest ustawiane tylko wtedy gdy na obu wejściach jest
jedynka logiczna "1". W pozostałych przypadkach na wyjściu zawsze
jest stan "1".
tablica prawdy:
Napęd hybrydowy jest układem, w którym współdziałają dwa różne źródła energii lub ogólniej różne źródła napędu. Nadwyżka energii generowana przez silnik spalinowy jest wykorzystywana do ładowania akumulatorów (elektrochemicznych, hydraulicznych, mechanicznych itp.). Ta zgromadzona energia jest następnie wykorzystywana do pokrycia zapotrzebowania na energię napędu dodatkowego współpracującego z podstawowym źródłem napędu. Zastosowanie układu hybrydowego umożliwia użycie silnika spalinowego o mniejszej mocy, czyli tańszego niż w przypadku klasycznego układu napędowego. Silnik spalinowy pracuje w układzie hybrydowym przy większych obciążeniach, dlatego jednostkowe zużycie paliwa jest mniejsze, silnik elektryczny jest wykorzystywany zaś w zakresie obciążeń częściowych (ruch uliczny), przy których silniki spalinowe wykazują większe zużycie paliwa niż w optymalnych warunkach spalania. Dlatego napęd hybrydowy jest jednym z rozwiązań mogących spełnić wymagania norm toksyczności spalin ULEV.
W napędach hybrydowych zwykle stosuje się silniki ZS, ZI i silniki dwusuwowe z kołami zamachowymi wyposażonymi w silnik elektryczny (generator) i baterie, ultrakondensatory, ogniwa paliwowe lub turbiny gazowe. Niezależnie od przyjętego rodzaju źródła energii, obie jednostki napędowe mogą pracować w układzie szeregowym lub równoległym.
Napięcie elektryczne to inaczej różnica potencjałów elektrycznych między dwoma punktami. Napięcie jest między innymi miarą zdolności źródła energii elektrycznej do wykonania pracy. Jednostką napięcia jest wolt (V), a symbolem napięcia w równaniach fizycznych jest U.
Skin-efekt, fiz. zjawisko nierównomiernego rozkładu gęstości prądu elektr. w przekroju poprzecznym przewodu, wywołane przez siły elektromotoryczne samoindukcji, powstające przy przepływie prądu zmiennego przez ten przewód; siły te powodują pojawienie się induktancji, której wartość rośnie wraz z częstością i jest największa wewnątrz przewodu. Zjawisko naskórkowości jest więc tym silniejsze, im większa jest częstość zmian prądu elektr. oraz im większy jest promień przekroju przewodu. W przypadku prądów o wielkich częstotliwościach, prąd płynie praktycznie tylko w cienkiej warstwie przypowierzchniowej przewodu. Zjawisko naskórkowości jest przyczyną zmniejszenia tzw. przekroju czynnego przewodu i silnego wzrostu oporu elektr. przewodu wraz ze wzrostem częstości prądu elektrycznego. W celu zmniejszenia niekorzystnych skutków zjawisko naskórkowości w obwodach elektr., w których płyną prądy o wielkiej częstości, stosuje się przewody rurowe zamiast przewodów pełnych bądź przewody srebrzone.
Natężenie prądu (czasem nazywane prądem elektrycznym) jest stosunkiem ilości elementarnych ładunków elektrycznych przepływających przez przekrój poprzeczny przewodnika do czasu ich przepływu. Natężenie prądu oznaczamy literą I, a jego jednostką w Układzie SI jest amper [A]. Do pomiaru natężenia prądu elektrycznego służy amperomierz, a do wyznaczania jednostki – waga prądowa
12 standard opracowany przez National Electrical Manufacturers Association, który definiuje obudowy z ochroną przeciwko brudowi, kurzowi, mgle solnej i opryskaniu cieczami nieżrącymi
standard opracowany przez National Electrical Manufacturers Association, definiujący obudowy do stosowania wewnątrz i na zewnątrz budynków, chroniące personel przez przypadkowym kontaktem z zawartością obudowy, podający stopień ochrony przed osiadającym brudem, deszczem, śniegiem, opryskaniem wodą, ukierunkowanym strumieniem wody. Obudowy spełniające ten standard muszą również być odporne na zewnętrzne oblodzenie obudowy.
Neuronowa emulacja obiektu (ang. object neural emulation)
oznacza model obiektu utworzony w oparciu o sieci neuronowe. Jego zadaniem jest odwzorowanie zachowań obiektu rzeczywistego. Model neuronowy tworzy się dla obiektu nieliniowego, bowiem jest on w stanie w pełni odwzorować charakterystyki dynamiczne.
Bramka
realizuje funkcje logiczną: NOR, NIE SUMA - negacja sumy
Bramka jest złożona z bramki NOT i OR. Zasada działania jest taka sama jak
bramki OR z tą różnicą, że sygnał wyjściowy jest jeszcze negowany.
Bramka ta stanowi SYSTEM FUNKCJONALNIE PEŁNY, czyli za jej pomocą można
przedstawić każdą złożoną funkcję logiczną.
Zasady działania i budowy sterowników PLC zostały unormowanie. Norma europejska EN 61131 powstała na bazie normy IEC 1131 "Programmable Controllers" i składa się z pięciu części.
Pierwszą z nich (IEC 1131-1 "General Information") stanowią informacje ogólne oraz definicje podstawowych pojęć związanych z samymi sterownikami jak i ich programowaniem.
W drugiej części (IEC 1131-2 "Equipment and Test Requirements") znajdują się dane dotyczące sprzętu, proponowanych norm do spełnienia o charakterze elektrycznym oraz opisy rozmaitych testów, takich jak odporność na wstrząsy, zakłócenia elektromagnetyczne czy zakres tolerancji zmian napięcia zasilającego, jakim powinny być poddane produkowane sterowniki aby w sposób bezpieczny można było zastosować je w tzw. ciężkich, przemysłowych warunkach pracy.
Trzecia cześć (IEC 1131-3 "Programing Languages") to opis poszczególnych języków programowania, stosowane podziały systematyzujące, definicje podstawowych pojęć oraz modeli programowych i komunikacyjnych. To w tej części dokonano ujednolicenia języków programowania sterowników i dzięki temu zabiegowi użytkownicy mają możliwość programowania sterowników różnych producentów tymi samymi językami bazując na zdobytych doświadczeniach bez konieczności dogłębnej analizy nowych wprowadzanych języków i instrukcji.
Czwarta cześć (IEC 1131-4 "User Guidelines") to tzw. wytyczne użytkownika. Podano w niej informacje użyteczne podczas tworzenia poszczególnych etapów projektu, począwszy od analizy systemu, fazy specyfikacji i wyboru urządzeń, aż do wykonania aplikacji i obsługi urządzeń.
W piątej części (IEC 1131-5 "Messaging Service") zawarte są dane na temat wymiany informacji pomiędzy sterownikami różnych producentów i komunikacji z innymi urządzeniami.
Z punktu widzenia użytkownika - inżyniera projektującego układ sterowania zawierający sterownik PLC, najistotniejszym zagadnieniem podlegającym unormowaniu jest programowanie algorytmu sterowania (III część normy). W zbiorze polskich norma figuruje pod numerem PN-IEC 61131-3 jako tłumaczenie normy IEC 61131-3. Można w niej znaleźć szczegółowe definicje poszczególnych elementów języków programowania sterowników sekwencyjnych, czyli:
typy danych,
elementy organizacyjne oprogramowania, w tym: funkcje, bloki funkcyjne, programy),
elementy programowania za pomocą grafu sekwencji,
elementy konfiguracji, czyli: zmienne globalne, zasoby, zadania, ścieżki dostępu.
Wprowadzenie normy generalnie spowodowało ujednolicenie języków programowania sterowników sekwencyjnych, jednak część producentów (jak np. liderzy na rynku automatyki w dziedzinie sterowników swobodnie programowalnych - SIEMENS, czy GE Fanuc) nadal proponują programowanie swoich sterowników przy użyciu wspomnianych języków programowania o nieco zmodyfikowanej składni, nieco innej nomenklaturze typów i ich przeznaczeniu. W przypadku Siemans'a podczas programowania można wyraźnie zauważyć, że producent preferuje programowanie przy użyciu zestawu instrukcji Simatic, a zestaw instrukcji zgodny z normą IEC 1131 odsuwa jednocześnie na drugi plan jako dodatkową opcję do wyboru użytkownika. Można wyróżnić dwa podstawowe zbiory instrukcji dostępnych np. w procesorach S7-200: pierwszym jest zbiór SIMATIC, a drugim zbiór instrukcji zgodny z normą IEC 1131-3. Program konfiguracyjny STEP7-Micro/Win32 używany do konfiguracji i programowania tych sterowników umożliwia dokonanie wyboru zbioru instrukcji oraz języka programowania. Ogólnie dostępne są dwa języki z grupy graficznych (Ladder Logic i Function Block Diagram) oraz jeden z grupy tekstowych (Statement List), jednak możliwości wyboru są ograniczone: decydując się na pracę ze zbiorem instrukcji zgodnym z normą IEC 1131-3, użytkownik traci możliwość programowania w Statement List. Wszystkie z wymienionych języków dostępne są gdy użytkownik zdecyduje się na programowanie przy pomocy zestawu instrukcji SIMATIC. Część wymienionych elementów języków programowania sterowników swobodnie programowalnych jest wspólna dla poszczególnych języków programowania, jak np. typy danych i sposoby deklaracji zmiennych, elementy oprogramowania oraz elementy konfiguracji.
Bramka realizuje funkcje logiczn±: NOT, NIE - negacja. Bramka ma tylko jedno wejście. Neguje, czyli zmienia sygnał wej¶ciowy
na przeciwny.
Jest to najprostsza bramka. Gdy na wejściu ustawimy sygnał "1" to na
wyjściu otrzymamy "0", a gdy na wejściu ustawimy "0" to na
wyjściu pojawi się "1". Bramka ta zawsze ma tylko jedno wejście i
wyjście.
system plików z Windows NT (ma być zastosowany w nowych systemach bazujących na jego jądrze - np. Windows 2000) zaprojektowany tak, aby mógł być wykorzystany w komputerach przechowujących bardzo ważne dane (serwerach, itp.): zapewnia dużą szybkość dostępu do plików, pozwala zabezpieczyć do nich dostęp hasłem, a także szyfrować je (na poziomie systemu operacyjnego - będzie to umożliwiał Windows 2000), jak również "w locie" oznaczać (przez sam system operacyjny - np. przy zapisie danych) błędne obszary na dysku; nazwy plików do 255 znaków (ze spacjami i kropkami) w standardzie Unicode (można używać narodowych znaków w nazwach!)
Protokół z grupy TCP/IP, zapewniający rozpoznawanie dokładnego czasu lokalnego, dzięki czemu możliwa jest synchronizacja komputerów Internetu z dokładnością do milisekund. Punktem odniesienia są dostępne w Sieci zegary atomowe.
Elektronika Praktyczna nr 08/2010, w numerze:
- „E-Field”. Pojemnościowy panel dotykowy - Karta przekaźników z interfejsem Ethernet - Sterownik bipolarnego silnika krokowego - Host USB Vinculum II - Technologie wyświetlania trójwymiarowego - i nie tylko
Bramka jest złożona z bramki NOT i AND. Zasada działania jest taka sama
jak bramki AND z tą różnicą, że sygnał wyjściowy jest jeszcze negowany.
Bramka ta stanowi SYSTEM FUNKCJONALNIE PEŁNY, czyli za jej pomocą można
przedstawić każdą złożoną funkcję logiczną.
Bramka
realizuje funkcje logiczną: NOR, NIE SUMA - negacja sumy
Bramka realizuje funkcje logiczn±: NOT, NIE - negacja.
