Katalog Oferty Praca Poradnik Forum Artykuły Galeria Twoje dane
7 września 2010  imieniny: Wczoraj odwiedziło nas 1415 internautów   >>więcej
Szukaj: 
Słownik  

    Pojęcia alfabetycznie:

    A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V X W Z  


  • Zakres proporcjonalności
  • Zarówka
  • Zarządzanie w środowisku rozproszonym
  • Zasilacz
  • Zasilanie bipolarne
  • Zasilanie dwunapięciowe
  • Zasilanie impulsowe
  • Zasilanie stałoprądowe
  • Zasilanie unipolarne
  • Zbiory rozmyte
  • Zenera zjawisko
  • Zjawisko naskórkowości
  • Zmienne stanu



  • Zakres proporcjonalności
    (ang. proportional gain)
    Zakres proporcjonalności up określa się jako odwrotność wpółczynnika wzmocnienia regulatora. Inaczej - zakres proporcjonalności up równa się uchybowi regulacji e wyrażonemu w procentach, który powoduje wygenerowanie 100% wartości sygnału sterującego (wyjściowego) u. Ilustruje to rysunek:

    do góry





    Zarówka
    Żarówka, elektryczne, temperaturowe źródło światła, w którym ciałem świecącym jest rozżarzony na skutek prze-pływu prądu, zazwyczaj do temperatury ok. 2500-3000 K drut z trudno topliwego materiału (pierwotnie grafit, obecnie wolfram) umieszczony w bańce szklanej. Żarówki mniejszej mocy wykonywane są zazwyczaj jako próżniowe, większej mocy jako gazowane - wypełnionej mieszaniną gazów szlachetnych (np. argon z 10-procentową domieszką azotu lub krypton). Widmo światła emitowanego przez żarówkę jest ciągłe, a maksimum natężenia przesunięte w stronę czerwieni względem światła słonecznego. Sprawność żarówki wynosi ok. 4%. Skuteczność świetlna w zależności od mocy i napięcia zasilania wynosi ok. 8 – 18 lm/W. Trwałość typowych żarówek wynosi ok. 1000 godzin. Po upływie 1000 godzin strumień świetlny może się zmniejszyć nawet poniżej 80 %. Wielkość strumienia świetlnego i trwałość żarówki w dużym stopniu zależą od wysokości napięcia zasilającego. Żarówki do zastosowania domowego (gdzie nie są narażone na wstrząsy) posiadają trzonek gwintowy (Edisona – E27), zaś np. samochodowe – trzonek bagnetowy (Swanna). Żarówki produkowane są z trzonkiem gwintowym E10 (tzw. karzełkowe – latarki, rowery, skale radiowe), z trzonkiem E14 (Mignon – pomocnicze oświetlenie domowe, np. lodówki, kuchenki), E27 (Edison – typowe domowe o mocy 15 – 300 W) i E40 (Goliat – dla żarówek o mocy 300 – 2000 W). Trzonki bagnetowe – Swanna - spotyka się najczęściej w wykonaniu trzonka o średnicy 7, 9 i 15 mm. Ponadto istnieje cały szereg żarówek w wykonaniu specjalnym (często bez gwintu lub trzonka bagnetowego) – np. lotnicze, górnicze, choinkowe, telefoniczne, kolejowe itp. Żarówki tzw. głównego szeregu, stosowane do oświetlenia ogólnego produkowane są w wielkościach o poborze mocy 15, 25, 40, 60, 75, 100, 150, 200, 300, 500, 1000, 1500 i 2000 W. Żarówki używane typowo w gospodarstwie domowym to żarówki z klasyczną bańką o gwincie E27 i mocy 25 – 100 W. Takie też żarówki prezentowane są na tej stronie. Pierwsze możliwe do wykorzystania praktycznego żarówki skonstruował Anglik J.W. Swan (1878) i niezależnie od niego Amerykanin T. A. Edison (1879). W dniu 4 września 1882 w jednej z dzielnic Nowego Jorku rozbłysło światło sponad 14 tysięcy żarówek. Przez długie lata żarówka toczyła bój z oświetleniem gazowym. Główną przyczyną wolnego rozpowszechniania oświetlenia elektrycznego był brak elektrowni i stosunkowo nietrwałe żarniki żarówek. W pierwszych żarówkach, jeszcze w trakcie eksperymentów, stosowano zwęgloną bawełnę, później zwęglone włókna japońskiego bambusu, następnie grafit. Dopiero zastosowanie przez Niemca Auera von Welsbacha żarnika zbudowanego z osmu dało zwycięstwo żarówce nad oświetleniem gazowym. Później osm zastąpiono tantalem, zaś drut wolframowy jako żarnik pierwszy zastosował Rosjanin A.N. Łodygin w 1890 roku. Tak powstała żarówka w niewiele zmienionej formie stosowana do dziś.
    do góry





    Zarządzanie w środowisku rozproszonym
    Distributed Management
    zarządzanie sprzętem i jego konfiguracją, oprogramowaniem i jego aktualizacją, kontami użytkowników w środowisku systemu rozproszonego. Musi zapewnić synchronizację zmian dokonywanych w poszczególnych systemach niezależnych oraz zapewnić współdziałanie mimo różnych systemów operacyjnych, rozwiązań sprzętowych i protokołów. System gromadzi informacje o stanie sieci i tworzy raporty.
    do góry





    Zasilacz
    urządzenie, służące do dopasowania dostępnego napięcia do wymagań zasilanego urządzenia. Ze względu na sposób zmiany wielkości napięcia wyróżnić można: zasilacze transformatorowe w których elementem dopasowującym jest transformator, zasilacze beztransformatorowe dopasowujące napięcie przy użyciu różnego rodzaju elementów elektronicznych. Ze względu na jakość napięcia wyjściowego wyróżnić można: zasilacze stabilizowane w których napięcie utrzymywane jest na stałym poziomie, niezależnie od fluktuacji prądu, zasilacze niestabilizowane w których napięcie na wyjściu może ulegać zmianie, zależnie od fluktuacji prądu.
    do góry





    Zasilanie bipolarne
    w każdym uzwojeniu prąd może płynąć raz w jednym, raz w drugim kierunku.
    do góry





    Zasilanie dwunapięciowe
    zasilanie stałoprądowe w którym dodatkowo podawany jest na uzwojenia fazowe, w momencie zmiany kroku, pojedynczy impuls napięcia znacznie wyższego niż nominalne. Zastosowanie: drukarki igłowe - napęd głowicy.
    do góry





    Zasilanie impulsowe
    zasilanie przebiegiem impulsowym prądu o napięciu znacznie przekraczającej wartość nominalną i ograniczonym wypełnieniu
    do góry





    Zasilanie stałoprądowe
    zasilanie uzwojeń fazowych silnika prądem stałym o nominalnej wartości.
    do góry





    Zasilanie unipolarne
    uzwojenia fazowe mają wyprowadzone środki, i prąd płynie w jednym tylko kierunku przez połówki uzwojeń fazowych od środka uzwojenia do końca.
    do góry





    Zbiory rozmyte
    (ang. fuzzy sets)
    są wykorzystywane do formalnego określania nieostrych, nieprecyzyjnych lub wieloznacznych pojęć, np. "wysokie drzewo", "piękna kobieta", itd. Zbiory rozmyte zostały wprowadzone po raz pierwszy w 1965 r. przez Zadeha. Mają one swoje źródło w rozwoju teorii sterowania, teorii systemów i tzw. logik wielowartościowych. Zauważono bowiem, że chociaż umysł ludzki jest zdolny do rozumowania w kategoriach przybliżonych, to mimo to jest w stanie przetwarzać dane przybliżone i niejednoznaczne oraz wyznaczać przybliżone rozwiązania, czego nie są w stanie zrobić komputery działające w oparciu o ścisłe reguły.
    do góry





    Zenera zjawisko
    Zjawisko wewn. emisji polowej, tunelowe przenikanie elektronów z pasma podstawowego do pasma przewodnictwa w dielektryku stałym lub półprzewodniku pod wpływem pola elektr. o dużym natężeniu; powoduje nagły wzrost koncentracji swobodnych nośników ładunku elektr. (elektronów, dziur); wykorzystywane w diodach (stabilizacyjnych); odkryte 1934 przez amer. fizyka C. Zenera.
    do góry





    Zjawisko naskórkowości
    Skin-efekt, fiz. zjawisko nierównomiernego rozkładu gęstości prądu elektr. w przekroju poprzecznym przewodu, wywołane przez siły elektromotoryczne samoindukcji, powstające przy przepływie prądu zmiennego przez ten przewód; siły te powodują pojawienie się induktancji, której wartość rośnie wraz z częstością i jest największa wewnątrz przewodu. Zjawisko naskórkowości jest więc tym silniejsze, im większa jest częstość zmian prądu elektr. oraz im większy jest promień przekroju przewodu. W przypadku prądów o wielkich częstotliwościach, prąd płynie praktycznie tylko w cienkiej warstwie przypowierzchniowej przewodu. Zjawisko naskórkowości jest przyczyną zmniejszenia tzw. przekroju czynnego przewodu i silnego wzrostu oporu elektr. przewodu wraz ze wzrostem częstości prądu elektrycznego. W celu zmniejszenia niekorzystnych skutków zjawisko naskórkowości w obwodach elektr., w których płyną prądy o wielkiej częstości, stosuje się przewody rurowe zamiast przewodów pełnych bądź przewody srebrzone.
    do góry





    Zmienne stanu
    (ang. state variables)
    są to składowe wektora stanu, które opisują w każdej chwili stan danego układu, np. dla zbiornika z cieczą, zmienną stanu może być objętość cieczy, w układzie regulacji poziomu cieczy, zmienną stanu może być poziom i szybkość zmian tego poziomu. Wybór zmiennych stanu nie jest jednoznaczny - dla danego układu zmienne stanu mogą być wybrane różnie.
    do góry







    Elektronika Praktyczna
    nr 08/2010, w numerze:

    - „E-Field”. Pojemnościowy panel dotykowy

    - Karta przekaźników z interfejsem Ethernet

    - Sterownik bipolarnego silnika krokowego


    - Host USB Vinculum II


    - Technologie wyświetlania trójwymiarowego


    - i nie tylko

    Artykuły
    Słownik pojęć automatyki
    Normy i przepisy

    Jesteś autorem ciekawego artykułu? Wiesz o czymś, o czym powinniśmy napisać?

    Skontaktuj się z nami: redakcja@automatykaonline.pl



    Biuletyn Automatyki

    Zaprenumeruj wpisz e-mail:


    Copyright © 2010 AutomatykaOnLine Reklama Kontakt
    AutomatykaOnLine w katalogu Gwiazdor